นักพากย์ชื่อดัง เคนจิโร่ สึดะ (Kenjirō Tsuda) ได้ยื่นฟ้องบริษัทผู้ให้บริการแอปพลิเคชันแชร์วิดีโอ TikTok ต่อศาลแขวงโตเกียว โดยเรียกร้องให้ลบวิดีโอที่ถูกกล่าวหาว่าใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สร้างเสียงพากย์เลียนแบบเสียงของเขาโดยไม่ได้รับอนุญาตแต่อย่างใด ข้อมูลดังกล่าวถูกรายงานโดยสำนักข่าว Yomiuri Shimbun Online
ที่มาของคดี
สึดะยื่นฟ้องคดีนี้เมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว และจนถึงขณะนี้มีการประชุมก่อนการพิจารณาคดีแบบปิดประตูไปแล้วสามครั้ง ซึ่งเป็นขั้นตอนสำหรับการชี้แจงประเด็นข้อพิพาทและฐานทางกฎหมายของแต่ละฝ่าย โดยคาดว่าการพิจารณาคดีด้วยวาจาครั้งแรกจะเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อนปีนี้
ตามรายละเอียดในคำฟ้อง บัญชี TikTok ที่เป็นปัญหานั้นเป็นของบุคคลนิรนาม โดยเนื้อหาในวิดีโอเป็นการบรรยายเรื่องราวสยองขวัญในเมืองและข้อมูลน่ารู้ต่าง ๆ บัญชีดังกล่าวโพสต์วิดีโอไปแล้วอย่างน้อย 188 คลิป ระหว่างเดือนกรกฎาคม 2024 จนถึงวันที่ยื่นฟ้อง และจากข้อมูลที่ผู้โพสต์เปิดเผยบนแพลตฟอร์มอื่น รายได้จากวิดีโอเหล่านี้อยู่ที่ประมาณ 500,000–750,000 เยน (ราว 3,140–4,396 ดอลลาร์สหรัฐ) ต่อเดือน
ข้อกล่าวหาและข้อโต้แย้ง
ฝ่ายโจทก์ซึ่งเป็นทีมของสึดะระบุว่า วิดีโอดังกล่าวใช้เสียงบรรยายที่สร้างขึ้นด้วย AI โดยเลียนแบบเสียงอันเป็นเอกลักษณ์ของสึดะที่มีลักษณะ “นุ่มนวลและทุ้มต่ำ” รวมถึง “ทุ้มแหบเป็นเสน่ห์” ซึ่งอาจทำให้ผู้ชมเข้าใจผิดว่าเป็นเสียงพากย์จริงของเขา ฝ่ายโจทก์อ้างอิงกฎหมายป้องกันการแข่งขันทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม (Unfair Competition Prevention Act) และสิทธิ์ในการเผยแพร่ภาพลักษณ์ (Right of Publicity) ซึ่งคุ้มครองบุคคลสาธารณะอย่างศิลปินและนักแสดง
ในทางกลับกัน ฝ่าย TikTok โต้แย้งว่าเสียงที่ใช้ในวิดีโอเป็น “เสียงผู้ชายทั่วไป” ที่ได้จากการฝึก AI ด้วยเสียงของเพื่อนของผู้โพสต์ ซึ่งระบุไว้ชัดเจนบนเว็บไซต์ภายนอกของผู้โพสต์แล้ว TikTok ยืนยันว่าไม่มีการสร้างความสับสนใด ๆ จึงไม่มีการละเมิดกฎหมาย และยังปฏิเสธการละเมิดสิทธิ์เผยแพร่ภาพลักษณ์ โดยอ้างว่าความคิดเห็นส่วนใหญ่ในวิดีโอมุ่งไปที่เนื้อหา ไม่ใช่เสียงบรรยาย
เสียงจากทนายความ
เคอิ ฮิราโนะ ทนายความของสึดะ ให้สัมภาษณ์กับ Yomiuri Shimbun ว่า “หากปล่อยให้การผลิตเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาตดำเนินต่อไปโดยไม่มีการตรวจสอบ อาจส่งผลเสียต่อการพัฒนาวงการพากย์เสียง” และหวังว่าการชนะคดีนี้จะช่วยกำหนดขอบเขตของความผิดกฎหมาย รวมถึงเป็นแรงผลักดันให้นักพากย์คนอื่น ๆ กล้าออกมาใช้สิทธิ์ของตนเอง
ด้านบริษัทลูกของ TikTok ในญี่ปุ่นระบุเพียงว่ากำลังดำเนินการตอบสนองต่อคดีอย่างเหมาะสม และจะไม่ให้ความคิดเห็นเพิ่มเติมในขณะนี้
เกี่ยวกับ เคนจิโร่ สึดะ
สึดะเป็นนักพากย์ที่แฟนอนิเมะทั่วโลกรู้จักดี ผลงานเด่นของเขาได้แก่ เคนโตะ นานามิ จาก Jujutsu Kaisen (มหาเวทย์ผนึกมาร), เซโตะ ไคบะ จาก Yu-Gi-Oh!, ทัตสึ จาก The Way of the Househusband (สามีแม่บ้านสุดเก๋า), ซาดาฮารุ อินุอิ จาก The Prince of Tennis และ เฮียคุโนะสุเกะ โอกาตะ จาก Golden Kamuy เป็นต้น
คดีนี้ถือเป็นหนึ่งในกรณีสำคัญที่สะท้อนถึงความท้าทายของวงการบันเทิงในยุคที่ AI สามารถเลียนแบบเสียงมนุษย์ได้อย่างแนบเนียน และผลของคดีอาจส่งผลกระทบต่อมาตรฐานทางกฎหมายในอุตสาหกรรมพากย์เสียงของญี่ปุ่นในอนาคต
ที่มา: ann_jp
